Evenement

In Nederland vinden op jaarbasis, bij benadering, circa vijf miljoen evenementen plaats. We hebben het hier over het begrip ‘evenementen’ in de ruimste zin van het woord. Wat is eigenlijk een evenement en op welke wijze kunnen evenementen onderverdeeld worden?

Er zijn tal van verschillende definities van het begrip ‘evenement’ in omloop. De meest eenvoudige is terug te vinden in ‘De Dikke van Dale’: ‘publieke gebeurtenis’, een ‘happening’. Wel kort, maar wellicht iets te kort door de bocht.

Veel gemeenten en andere (semi-)overheidsinstanties gebruiken de definitie uit de (model)-Algemene Plaatselijke Verordening (APV), artikel 2:24: ‘Elke voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak’. De APV definitie maakt daarbij uitzonderingen voor o.a. bioscoopvoorstellingen en betogingen.

Het bestaan van meerdere definities heeft vooral te maken met het doel waarvoor ze zijn opgesteld. Uit die verschillende definities is een aantal relevante elementen te halen die ons inziens opgenomen kunnen worden in een zo’n breed mogelijke definitie van het begrip ‘evenement’:

De definitie van een evenement luidt:

“Een evenement is een georganiseerde, verplaatsbare gebeurtenis, bijgewoond door een verzameling mensen, die zich daarvoor in een bepaald tijdvak en in een inrichting of op een terrein bevindt of beweegt.”
Bron: Respons

Onder deze definitie vallen vele verschillende evenementen,vandaar dat Respons in 2003 de eerste versie van de EvenementenFamilie® ontwikkelde. De EvenementenFamilie is bedoeld om in één grafische oogopslag een overzicht te geven van de totale evenementensector. Aan de hand van het overzicht verkrijgt men een overzicht beeld van het ‘container’ begrip evenementen. Hoofdinsteek van de EvenementenFamilie is het onderscheid tussen openbare en niet-openbare evenementen.

Alhoewel de EvenementenFamilie door de jaren heen een zeer nuttig instrument is gebleken in het inzichtelijk maken van de tamelijke complexe evenementensector, geeft het niet direct een overzicht van de verschillende vormen van evenementen.

Bovendien is het zo dat evenementenvormen als festival, concert, sportwedstrijd en beurs zowel aan de kant van de openbare als de niet-openbare evenementen voorkomen. Zo komt de evenementenvorm voorstelling/concert ook regelmatig voor bij bedrijfs-evenementen. Ook het feit dat de evenementenvorm ‘beurs’ zowel aan de niet-openbare kant (vakbeurs) als aan de openbare kant (publieksbeurs) voorkomt, zaait nog wel eens voor verwarring.

Bovenstaande ontwikkelingen hebben het noodzakelijk gemaakt om, naast de EvenementenFamilie, nog een evenementenclassificatie op te stellen. De nieuwe evenementenclassificatie kent de volgende uitgangspunten:

• de evenementensector wordt weliswaar onderverdeeld in twee lagen, maar er kunnen allerlei combinaties mee worden gemaakt. Daardoor ontstaat een driedimensionale verschuifbare schijf: de Evenementenschijf®.
• In de diverse bestaande evenementenclassificaties (of categorie-indelingen) worden ‘vorm’ en ‘inhoud’ door elkaar heen werden gebruikt. Enerzijds gebruiken we termen als ‘pop’, ‘jazz’, ‘film’ en ‘culinair’ en anderzijds, op hetzelfde niveau, worden begrippen als ‘tentoonstelling’, ‘festival’, ‘markt’ en ‘optocht’ toegepast. De nieuwe classificatie gaat uit van een zo zuiver mogelijke scheiding tussen vorm en inhoud van een evenement.

De twee lagen van de Evenementenschijf® zijn:

1. Vorm
2. Inhoud

Laag 1: Vorm

Het onderscheid naar vorm is de basis van de nieuwe classificatie en dat levert gelijk een belangrijk winstpunt op. Want alhoewel het algemene beeld is dat het begrip ‘evenementen’ een containerterm is met vele soorten verschillende evenementen, is het aantal (basis)vormen feitelijk relatief beperkt:

Respons onderscheidt tien vormen van evenementen:

1. Beurs

2. Markt

3. Voorstelling/concert

4. Tentoonstelling/expositie

5. Festival

6. Parade

7. Wedstrijd

8. Presentatie

9. Vergadering/debat

10. Congres

Het beperkte aantal evenementenvormen vloeit voort uit de scheiding van inhoud en de vorm van een evenement. Ter illustratie: de term ‘beurs’ zegt alleen iets over de vorm van een evenement, maar niets over de inhoud. De inhoud kan namelijk variëren van ICT tot tuin & interieur. Idem voor ‘festival’, het kan over beeldende en podiumkunsten gaan, maar ook over oldtimers, bier of luchtballonnen.

De evenementenvormen zijn door Respons voorzien van definities en afbakeningen. Daarvoor heeft Respons zich zo veel mogelijk gehouden aan de gangbare, reeds bestaande definities die het resultaat zijn van gemaakte afspraken tussen betrokken partijen of brancheorganisaties.

Waar definities niet bestonden heeft research en afstemming met externe experts plaats-gevonden. De verschillende vormen van evenementen hebben de volgende definities gekregen.

1. Beurs

Een evenementenvorm waarbij bedrijven uit één of meerdere sectoren exposeren met het doel te verkopen en/of informatie te verschaffen. Er zijn twee soorten beurzen: vakbeurzen waar zakelijke bezoekers komen en publieksbeurzen die zich richten op consumenten. (Bron: CLC-Vecta, 2007)

2. Markt

Een evenementenvorm waarin deelnemende winkeliers, marktlui of particulieren in een kraam of stalletje hun ‘waar’ verkopen. Tevens is er gelegenheid voor ambachtslieden en marktlui om demonstraties te geven.

3. Voorstelling/concert

Een evenementenvorm waarbij één artiest of groep optreedt. Ook een optreden met een voorprogramma valt onder deze definitie.

4. Tentoonstelling/expositie

Een evenementenvorm waarbij één of meerdere personen of organisaties objecten tonen (bijvoorbeeld kunstwerken) voor een publiek

5. Festival

Evenementenvorm waarbij de kern wordt gevormd door een aantal (tenminste twee) van opeenvolgende programma-onderdelen, zoals voorstellingen/concerten, exposities of ambachten.

6. Parade

Een evenementenvorm die uit een optocht van mensen bestaat, al dan niet in kostuums, maar ook in combinatie met o.a. vloten/boten, voertuigen, dieren en bloemen. Die laatste vorm wordt vaak ‘corso’ genoemd.

7. Wedstrijd

Een wedstrijd is een evenementenvorm, waarin meerdere partijen trachten één of meerdere tegenstanders te overwinnen, of te bewijzen dat zij beter zijn in een discipline dan de andere partij of partijen. Er zijn ter zake deskundigen in de vorm van een jury of scheidsrechters, die het verloop van de wedstrijd toetsen aan tevoren opgestelde regels.

8. Presentatie

Evenementenvorm die uit een mondelinge toelichting (of: betoog, voordracht of lezing) bestaat, bijvoorbeeld van de resultaten van een onderzoek. Bij een presentatie wordt vaak gebruik gemaakt van audiovisuele ondersteuning (oa. PowerPoint, Keynote of Prezi).

9. Vergadering/debat

Evenementenvorm waarbij meerdere mensen – meestal op een fysieke locatie – met elkaar van gedachten wisselen. Een debat is een vorm van vergaderen waarbij er voor- en tegenstanders over een bepaald onderwerp met elkaar discussiëren.

10. Congres

Evenementenvorm die bestaat uit een verzameling van andere vormen, zoals presentatie(s), vergadering(en) en debat(ten). Vaak wordt gebruik gemaakt van een gemeenschappelijk thema of onderwerp.

Laag 2: Inhoud

De ‘oude’ categorie-indeling van Respons (Beeldende Kunst, Podiumkunsten, Sport, Maatschappij/sociaal/cultuur) had alleen betrekking op openbare evenementen en bestond op subniveau uit een mengelmoes van vorm- en inhoudscategorieën. Door de herindeling van de classificatie en de ontwikkeling van de Evenementenschijf® is de volgende indeling naar hoofdcategorieën vastgesteld:

A. Sport

B. Kennis & Economie

C. Lifestyle

D. Kunst

Laag 2 van de nieuwe evenementenclassificatie gaat alleen over de inhoud van het evenement, niet over de vorm. Iedere hoofdcategorie bestaat uit een groot aantal subcategorieën, die tegelijkertijd ook fungeren als ‘tags’.